Hypotetiske betingelser i fortiden

Hva er «si + pluscuamperfecto de subjuntivo + condicional perfecto»?

Dette er den spanske måten å uttrykke hypotetiske (motfaktiske) situasjoner i fortid — altså hendelser som ikke skjedde, men som kunne ha fått et annet utfall. På engelsk tilsvarer det ofte "If I had known, I would have come." På spansk: «Si hubiera sabido, habría venido.»

Når bruker jeg denne strukturen?

- For å snakke om noe i fortiden som ikke skjedde (motfaktisk): anger, beklagelse eller kritikk.
- For å beskrive hva som kunne ha skjedd under andre omstendigheter.
- For å gjette eller spekulere om et annet mulig forløp i fortiden.

Eksempler (motfaktiske, fortid):
Si hubiera estudiado más, habría aprobado el examen.
(Hvis jeg hadde studert mer, ville jeg ha bestått eksamenen.)

Si no hubieras llamado, no habría venido.
(Hvis du ikke hadde ringt, ville jeg ikke ha kommet.)

Hvordan danner jeg den?

Formelen er:
Si + pluscuamperfecto de subjuntivo, + condicional perfecto

- Pluscuamperfecto de subjuntivo = haber i imperfecto de subjuntivo + participio pasado.
Eksempel: si hubiera + hecho / si hubiese + hecho

- Condicional perfecto = haber i kondisjonalis + participio pasado.
Eksempel: habría + hecho

Haber i pluscuamperfecto de subjuntivo (to alternative former):
- yo hubiera / hubiese
- tú hubieras / hubieses
- él/ella/usted hubiera / hubiese
- nosotros hubiéramos / hubiésemos
- vosotros hubierais / hubieseis
- ellos/ustedes hubieran / hubiesen

Haber i condicional perfecto:
- yo habría
- tú habrías
- él/ella/usted habría
- nosotros habríamos
- vosotros habríais
- ellos/ustedes habrían

Partisipp (participio pasado):
- Regel: -ar → -ado (hablar → hablado), -er/-ir → -ido (comer → comido, vivir → vivido)
- Vanlige uregelmessige: hecho, dicho, ido, visto, escrito, puesto, vuelto, etc.

Sammensatt eksempel (helt mønster):
Si + hubiera/hubiese + estudiado, + habría + aprobado.

Eksempler på motfaktiske fortidssituasjoner

Si hubiera estudiado más, habría aprobado el examen.
(Hvis jeg hadde studert mer, ville jeg ha bestått eksamenen.)

Si no hubieras comido tanto, no te habrías sentido mal.
(Hvis du ikke hadde spist så mye, ville du ikke ha følt deg dårlig.)

Si hubiéramos salido antes, no habríamos perdido el tren.
(Hvis vi hadde dratt tidligere, ville vi ikke ha gått glipp av toget.)

Si ella hubiera sabido la verdad, no habría firmado el contrato.
(Hvis hun hadde kjent sannheten, ville hun ikke ha skrevet under kontrakten.)

Habría venido si me lo hubieras dicho.
(Jeg ville ha kommet hvis du hadde sagt det til meg.) — (rekkefølgen kan snus: hovedsetning først eller si-setningen først.)

Si yo hubiera ganado la lotería, habría comprado una casa en la playa.
(Hvis jeg hadde vunnet i lotto, ville jeg ha kjøpt et hus ved stranden.)

Si no hubiera llovido, habríamos ido al parque.
(Hvis det ikke hadde regnet, ville vi ha gått i parken.)

Si hubiese tenido tiempo, habría aprendido a tocar el piano.
(Hvis jeg hadde hatt tid, ville jeg ha lært meg å spille piano.)

Sammenligning med andre «si»-setninger (enkelt oversiktsbilde)

- Real/potensiell nåtid/fremtid: si + presente → futuro/imperativ
Si llueve, no iremos. (Hvis det regner, går vi ikke / vi kommer ikke.)

- Hypotetisk/irreal nåtid: si + imperfecto de subjuntivo → condicional simple
Si estudiara más, aprobaría. (Hvis jeg studerte mer, ville jeg bestå.) — dette handler om nåtid/fremtid, ikke fortid.

- Motfaktisk fortid: si + pluscuamperfecto de subjuntivo → condicional perfecto
Si hubiera estudiado más, habría aprobado. (Hvis jeg hadde studert mer den gang, ville jeg ha bestått.)

Denne siste formen er vår hovedsakelige struktur for fortids-hypoteser.

Vanlige feil å unngå

- Feil: Si habría venido si... (Si + habría ...) — dette er feil. Riktig: Si hubiera/hubiese venido, habría...
Feil: *Si habría estudiado, habría aprobado.
Riktig: Si hubiera estudiado, habría aprobado.

- Feil: Bytte om på modus i si-setningen (bruke indikativ i stedet for subjunktiv når setningen er motfaktisk):
Feil: *Si yo sabía, habría venido. Riktig: Si yo hubiera sabido, habría venido.

- Feil: Bruke feil tid i følgeleddet (hovedsetningen). Noen skriver: Si hubiera tenido dinero, compré una casa. (Feil)
Riktig: Si hubiera tenido dinero, habría comprado una casa.

- Husk at begge deler normalt er sammensatt: si-setningen med haber + partisipp (pluperfekt subjunktiv) og hovedsetningen med habría + partisipp (condicional perfecto).

Stil og regionale forskjeller

- Hubiera vs. hubiese: Begge formene er riktige og betyr det samme. "Hubiera" er mest vanlig i talespråk og i Latin-Amerika; "hubiese" forekommer oftere i formell eller litterær spansk.
- I muntlig spansk kan du noen ganger høre feilaktige former som «Si habría...» — disse er ikke korrekte i standard grammatikk.
- Ordenen kan snus: både «Si hubiera sabido, habría venido» og «Habría venido si hubiera sabido» er korrekt.

Kort huskeregel

Si + (had done) i subjunktiv → would have + participle.
På norsk: Si + "hade gjort" (subjunktiv) → "ville ha" + partisipp.

Eksempel-hurtigregel: Si hubiera + participio → habría + participio.

Glossar

- pluscuamperfecto de subjuntivo: plusskvamperfekt (fortids) i subjunktiv — brukes i si-setningen for motfaktiske fortidstilfeller.
- condicional perfecto: kondisjonalis perfekt (ville ha + partisipp) — reaksjonen/resultatet i hovedsetningen.
- participio pasado: partisipp (hablado, comido, vivido; uregelmessige: hecho, dicho, vuelto, osv.)

Avslutningsvis: øv på mønsteret Si + hubiera/hubiese + participio → habría + participio. Det er den faste, mest naturlige måten å uttrykke "what would have happened" på spansk når du mener noe ikke skjedde i fortiden.