Innrømmende leddsetninger (mimo że, chociaż, choć)

Eksempel:

[*]Mimo że padało, poszliśmy na spacer. – Selv om det regnet, gikk vi en tur.
[*]Chociaż był zmęczony, pracował dalej. – Selv om han var trøtt, fortsatte han å jobbe.

Hvordan danner jeg disse uttrykkene?

• chociaż og choć er underordnende konjunksjoner som innleder en leddsetning (helt vanlig: chociaż/choć + hel setning med bøyd verb).


• Eks.: Chociaż jest drogi, warto go kupić.


• mimo że (eller formelt «mimo iż») = «til tross for at / selv om» + hel leddsetning.


• Eks.: Mimo że był zmęczony, poszedł do pracy.


• mimo og pomimo alene er preposisjoner som krever genitiv (substantiv): mimo deszczu, pomimo problemów. De kan også kombineres med «że»: pomimo że (litt formelt) eller mimo że.


• Eks.: Mimo deszczu poszliśmy na spacer. – Til tross for regnet gikk vi en tur.

Plassering og tegnsetting (komma)

• Når «chociaż», «choć» eller «mimo że» innleder en leddsetning som står før eller etter hovedsetningen, skiller man vanligvis setningene med komma.


• Chociaż padało, bawiliśmy się dobrze.


• Bawiliśmy się dobrze, chociaż padało.


• Når «mimo» / «pomimo» brukes som preposisjon med substantiv (ikke leddsetning), er komma ofte ikke nødvendig:


• Mimo deszczu poszliśmy na spacer.


• Unntak / advarsler:


• Når «chociaż» fungerer som partikkel i betydningen «i det minste / åtminstone» (ofte i imperativ eller anbefaling), introduserer det ikke en leddsetning og krever normalt ikke komma: Weź chociaż parasol. – Ta i det minste med deg en paraply.


• «Mimo to» er en adverbiell vending: Było zimno. Mimo to poszliśmy na spacer. (Likevel gikk vi en tur.)

Forskjeller og nyanser mellom «chociaż», «choć», «mimo że», «mimo/ponimo»

• choć vs chociaż: begge brukes som «selv om». Choć er kortere og veldig vanlig i talespråk; chociaż kan høres litt mer nøytralt/formelt. Ofte byttbare:


• Choć był zmęczony, poszedł do pracy.


• Chociaż był zmęczony, poszedł do pracy.


• mimo że og mimo iż (formelt): legger vekt på «til tross for det faktum at …». Mimo że er vanlig i både skrift og tale; mimo iż er litt mer formelt.


• mimo / pomimo + substantiv: kortere konstruksjon når du kan bruke substantiv (genitiv) i stedet for hel leddsetning.


• Mimo deszczu… i stedet for Mimo że padało…


• Sammenligning med «ale» og «jednak»:


• «ale» binder hovedsetninger: Było zimno, ale poszliśmy na spacer.


• «choć/chociaż/mimo że» innleder en underordnet leddsetning som viser innrømmelse: Chociaż było zimno, poszliśmy na spacer.


• Nyansen: «ale» framhever kontrast; «chociaż»/«mimo że» viser først et forhold (X), så resultatet (Y) som står i motsetning til forventningen.

Vanlige feil å unngå

[*]Feil: «Poszliśmy na spacer mimo padało.» – Forklaring: du kan ikke sette «mimo» rett foran en bøyd verbalsetning uten «że». Riktig: Poszliśmy na spacer, mimo że padało. eller Poszliśmy na spacer mimo deszczu.
[*]Feil: «Mimo że deszcz» – Forklaring: «mimo że» må følges av en hel setning, ikke substantiv alene. Bruk «mimo deszczu» eller «mimo że padało».
[*]Komma: glem ikke komma når du har en underordnet leddsetning med «choć/chociaż/mimo że» som kommer etter hovedsetningen: Poszedł do pracy, choć był chory.
[*]Forveksling: «chociaż» som «i det minste» vs. «chociaż» som «selv om» – konteksten avgjør betydning. Sjekk om «chociaż» introduserer en full leddsetning (da betyr det vanligvis «selv om») eller står foran et ord/frase (ofte «i det minste»).

Typiske smånyanser (brukstips)

• Bruk mimo deszczu eller pomimo trudności når du vil ha kort uttrykk med substantiv.


• Bruk mimo że / chociaż / choć når du har en hel leddsetning å sette inn.


• I muntlig språk hører du ofte choć fordi det er kortere.


• Når du vil understreke overraskelsen/kontrasten, kan du legge inn «to» i hovedsetningen etter en innledende leddsetning: Chociaż było ciężko, to się udało.

Mange nyttige eksempler (kontrast tydelig)
Mimo że padało, poszliśmy na spacer.
Selv om det regnet, gikk vi en tur.

Poszliśmy na spacer, mimo że padało.
Vi gikk en tur, selv om det regnet.

Mimo deszczu poszliśmy na spacer.
Til tross for regnet gikk vi en tur.

Chociaż był zmęczony, pracował dalej.
Selv om han var trøtt, jobbet han videre.

Pracował dalej, choć był zmęczony.
Han fortsatte å jobbe, selv om han var trøtt.

Choć padało, bawiliśmy się dobrze.
Selv om det regnet, hadde vi det gøy.

Weź chociaż parasol.
Ta i det minste med deg en paraply. (her betyr chociaż ≈ «i det minste»)

Mimo iż był chory, przyszedł do pracy.
Selv om han var syk, kom han på jobb. (litt formelt)

Pomimo problemów udało nam się skończyć projekt.
Til tross for problemene klarte vi å fullføre prosjektet.

Było zimno. Mimo to poszliśmy na spacer.
Det var kaldt. Likevel gikk vi en tur.

Chociaż był zmęczony, to poszedł do pracy.
Selv om han var sliten, dro han likevel på jobb. («to» understreker resultatet)

Nie mogę przyjść, choć bardzo bym chciał.
Jeg kan ikke komme, selv om jeg veldig gjerne ville.

Choćby padało, pójdę.
Selv om det skulle regne, går jeg uansett. (choćby = «selv om / selv om selv» → sterkere betingelse)

Zrobiłem to, ale nie jestem zadowolony.
Jeg gjorde det, men jeg er ikke fornøyd. (sammenlign med:)
Choć zrobiłem to, nie jestem zadowolony.
Selv om jeg gjorde det, er jeg ikke fornøyd. (annerledes syntaks og liten nyanse i fokus)

Avsluttende tips

• Omformuler setningen med «mimo + substantiv» hvis du vil korte ned: i stedet for mimo że padało kan du ofte bruke mimo deszczu.


• Lær forskjellen i bruk mellom «chociaż/choć» (ofte byttbare) og «mimo że/pomimo że» (mer «til tross for at»).


• Hør hvordan innfødte bruker «choć» i muntlig språk — det er kort og fleksibelt.